Neodymium: alleen sterk van dichtbij?

Regelmatig hoor ik dat keramische magneten een diep magneetveld zouden hebben, terwijl neodymiummagneten vooral van dichtbij heel sterk zijn, maar verder weg snel hun kracht verliezen. Maar klopt die gedachte eigenlijk wel?

Als je het vergelijkt met andere materialen, wordt het al snel duidelijk. Staal 52 is sterker dan staal 37, diamant is harder dan glas en een auto met 100 pk levert meer vermogen dan een auto met 20 pk. Zo werkt het ook bij magneten: het draait simpelweg om de specificaties.

Neodymium magneten hebben aanzienlijk betere magnetische eigenschappen dan keramische magneten. Ze leveren niet alleen een sterker magneetveld, maar zijn ook veel beter bestand tegen demagnetiseren. Daardoor kunnen neodymium magneten — bij gelijke afmetingen — tot wel tien keer sterker zijn dan keramische magneten, afhankelijk van het gebruikte materiaal en de specificaties waar je naar kijkt.
Dat betekent dat je met neodymium niet alleen extreem sterke magneten kunt maken, of lichter kunt bouwen, maar ook magneten met een diep en krachtig magneetveld, zoals vangmagneten.

Dankzij moderne materialen en productietechnieken kunnen tegenwoordig zelfs grote, permanent magnetische blokken worden gemaakt die vergelijkbaar werken met elektromagneten. Het grote verschil: ze gebruiken geen energie, worden niet warm en leveren de hele dag door een constante kracht. Extra besturing is daardoor niet nodig — al blijft voorzichtigheid met ijzeren gereedschap tijdens onderhoud natuurlijk wel belangrijk.

De oorsprong van het idee dat neodymium alleen “van dichtbij” sterk zou zijn, ligt -of lag-waarschijnlijk in de maakbaarheid van de opstelling. Grote magneten worden namelijk altijd opgebouwd uit meerdere kleinere magneten. Vroeger was het samenstellen van grote neodymium blokken ingewikkeld, maar met de huidige gereedschappen en technieken is dat geen probleem meer.
Vandaag de dag kunnen vrijwel alle magneetopstellingen worden gebouwd, ook zeer grote. Denk aan magneten van enkele duizenden kilo’s, met magneetvelden die niet alleen sterk zijn, maar ook diep reiken. Kijk hier maar eens!

Joep 5-1-2025